Gefahrstofftabelle
Tabakrauch
über
die Notwendigkeit von Gasmasken am Arbeitsplatz in der Gastronomie
kanzerogene Stoffe im Aktivrauch hier
>>>
zur Bewertung der Gefahrstofftabelle >>>
|
Ende 2006 mussten Gefahrstoffe im Umgebungsrauch noch mit ungenauen Hochrechnungen abgeschätzt werden: http://www.passiv-rauchen.de/Gefahrstofftabelle_2006.htm
Auf Grundlage der Versuche von LGL,
LfU und LMU Bayern (Bolte et al. 2007) ergaben sich erste
Messwerte und hiermit eine neue
Gefahrstofftabelle. Als einziges K1-Karzinogen, bei dem ein Kausalzusammenhang für die Entstehung von Krebs beim Menschen als ausreichend gesichert gilt, wurde also im Umgebungsrauch Benzol nachgewiesen – in einer Konzentration, die selbst im extremsten Fall mit Tabakrauch belasteter Luft (450µg/m³ Nikotin!) nur 1,5% der technischen Richtkonzentration erreicht hat. Dabei waren technische Richtkonzentrationen i.d.R. bereits mit einem hundertfachen Sicherheitsfaktor ausgestattet. Und die Benzolkonzentration korreliert ausserdem nur gering mit Nikotin, weil es eine Unzahl anderer Quellen gibt, insbesondere den Strassenverkehr und andere Verbrennungsprozesse. Die eingangs genannte Untersuchung konzentriert sich hauptsächlich auf PAK's, sogen K2-Karzinogene, für die BaP (Benzo(a)pyren) als Leitsubstanz gilt, und für die ein Kausalzusammenhang für die Entstehung von Krebs beim Menschen nicht als ausreichend gesichert gilt. *) Besagte Leitsubstanz wurde zu 0,46% der zur Diskussion stehenden technischen Richtkonzentration nachgewiesen. Siehe hierzu auch [3] und [5]: There
is no information available from studies on humans to tell what
effects can result from being exposed to individual PAHs at
certain levels. However, breathing PAHs and skin contact seem
to be associated
with cancer in humans. Die in den 2 Tabellensegmenten genannten Summenwerte sind auch bei genauer Lektüre der Studie nicht nachvollziehbar und es soll hier nicht beurteilt werden, ob Nikotin und 3-Ethenylpyridine zu den VOC's zählen.
Erratum: *) Zum Aufbau der Tabelle: Die Messwerte in der Tabelle entstammen der eingangs erwähnten Untersuchung. Jeweils in der kursiv gesetzten Kopfzeile eines Stoffes wird in Spalte C) die diskutierte Maximalkonzentration an Arbeitsplätzen (Mittelwert über 40 Stunden in der Woche) gezeigt. Dieser Wert stammt, falls verfügbar, aus der GESTIS-Datenbank [1], und zeigt nach Möglichkeit den EU-Wert oder sonst einen anderen verfügbaren Wert. Auf diesen beziehen sich die Prozentzahlen in den Spalten B1), C1) und D1) Nur fett gesetzte Stoffe waren auch schon in der Gefahrstofftabelle_2006 enthalten. |
|
A) |
B) |
B1) |
C) |
C1) |
D) |
D1) |
E) |
|
Stoff |
CAS No. |
|
Grenzwert |
|
|
|
Bemerkung/ Fussnote |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
aus Tabelle 3: VOC's (flüchtige organische Verbindungen) in µg/m³ |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Restaurant or café (N=11) |
|
Pub or bar (N=7) |
|
Discotheque or club (N=10) |
|
|
|
TVOC |
Summen-wert |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
450 |
|
425 |
|
831,3 |
|
|
|
Mean |
493,2 |
|
749,3 |
|
961 |
|
|
|
Min |
85,5 |
|
160 |
|
297,5 |
|
|
|
Max |
1300 |
|
2600 |
|
2125 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Nicotine |
54-11-5 |
|
500 |
|
|
|
|
|
Median |
15 |
3,00% |
31 |
6,20% |
192,5 |
38,50% |
|
|
Mean |
21,3 |
4,26% |
53,7 |
10,74% |
226,6 |
45,32% |
|
|
Min |
0,7 |
0,14% |
9,1 |
1,82% |
71 |
14,20% |
|
|
Max |
83,3 |
16,66% |
180 |
36,00% |
450 |
90,00% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3-Ethenylpyridine |
n/a |
offensichtlich ein Marker für Tabakrauch |
|||||
|
Median |
3,2 |
|
6,2 |
|
23,9 |
|
|
|
Mean |
4,1 |
|
10,2 |
|
22,6 |
|
|
|
Min |
0,8 |
|
2,4 |
|
8,6 |
|
|
|
Max |
10,3 |
|
37 |
|
40,5 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Acetonitrile |
75-05-8 |
|
70000 |
|
|
|
|
|
Median |
3 |
0,00% |
2,4 |
0,00% |
9,3 |
0,01% |
|
|
Mean |
9,6 |
0,01% |
4,6 |
0,01% |
9,5 |
0,01% |
|
|
Min |
1,5 |
0,00% |
0,9 |
0,00% |
3,1 |
0,00% |
|
|
Max |
58 |
0,08% |
18,5 |
0,03% |
15 |
0,02% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Acrylonitrile |
107-13-1 |
|
4500 |
|
|
|
|
|
Median |
0,7 |
0,02% |
0,6 |
0,01% |
3,1 |
0,07% |
|
|
Mean |
1,1 |
0,02% |
2,2 |
0,05% |
3,8 |
0,08% |
|
|
Min |
0,4 |
0,01% |
0,4 |
0,01% |
1,1 |
0,02% |
|
|
Max |
3,3 |
0,07% |
10,6 |
0,24% |
7,5 |
0,17% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Benzene |
71-43-2 |
|
3250 |
|
|
|
K1 |
|
Median |
8,9 |
0,27% |
8,1 |
0,25% |
19,7 |
0,61% |
|
|
Mean |
11,3 |
0,35% |
17,3 |
0,53% |
24,4 |
0,75% |
|
|
Min |
3,8 |
0,12% |
7,1 |
0,22% |
11,7 |
0,36% |
|
|
Max |
22,5 |
0,69% |
64 |
1,97% |
49,5 |
1,52% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2,5-Dimethylfuran |
625-86-5 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
1,2 |
|
2 |
|
6,5 |
|
|
|
Mean |
1,8 |
|
3,3 |
|
7,3 |
|
|
|
Min |
0,3 |
|
1 |
|
2,9 |
|
|
|
Max |
4,8 |
|
11,5 |
|
12,8 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1,3-Butadiene (Vinylethylen...) |
106-99-0 |
|
8500 |
|
|
|
K1 |
|
Median |
0,3 |
0,00% |
0,7 |
0,01% |
0,8 |
0,01% |
|
|
Mean |
0,6 |
0,01% |
1,3 |
0,02% |
1,2 |
0,01% |
|
|
Min |
0,1 |
0,00% |
0,3 |
0,00% |
0,3 |
0,00% |
|
|
Max |
2,2 |
0,03% |
5 |
0,06% |
2,7 |
0,03% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Formaldehyde |
50-00-0 |
|
370 |
|
|
|
K3 |
|
Median |
17 |
4,59% |
17 |
4,59% |
47 |
12,70% |
|
|
Mean |
14,4 |
3,89% |
23,3 |
6,30% |
47,2 |
12,76% |
|
|
Min |
4,5 |
1,22% |
8,9 |
2,41% |
19 |
5,14% |
|
|
Max |
28 |
7,57% |
63 |
17,03% |
86 |
23,24% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Acetaldehyde |
75-07-0 |
|
91000 |
|
|
|
|
|
Median |
48,5 |
0,05% |
45 |
0,05% |
175 |
0,19% |
|
|
Mean |
52,5 |
0,06% |
73,5 |
0,08% |
220,1 |
0,24% |
|
|
Min |
15 |
0,02% |
18 |
0,02% |
83 |
0,09% |
|
|
Max |
100 |
0,11% |
230 |
0,25% |
570 |
0,63% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Butanone |
96-29-7 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
1,4 |
|
1,2 |
|
4,4 |
|
|
|
Mean |
2,6 |
|
2 |
|
5 |
|
|
|
Min |
0,8 |
|
0,4 |
|
1,8 |
|
|
|
Max |
8,2 |
|
4,4 |
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Acrolein |
107-02-8 |
|
200 |
|
|
|
|
|
Median |
0,4 |
0,20% |
0,5 |
0,25% |
3,5 |
1,75% |
|
|
Mean |
0,5 |
0,25% |
1,3 |
0,65% |
5,1 |
2,55% |
|
|
Min |
0,1 |
0,05% |
0,1 |
0,05% |
0,9 |
0,45% |
|
|
Max |
1,6 |
0,80% |
5,6 |
2,80% |
16 |
8,00% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
aus Tabelle 4, PAH's (= PAK, polyzyklische aromatische Kohlenwasserstoffe) in ng/m³ |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Restaurant or café (N=11) |
|
Pub or bar (N=7) |
|
Discotheque or club (N=10) |
|
|
|
PAH sum |
Summenwert |
|
|
|
|
|
|
|
Median |
215 |
|
260 |
|
375 |
|
|
|
Mean |
241,7 |
|
350,3 |
|
406,8 |
|
|
|
Min |
120 |
|
140 |
|
260 |
|
|
|
Max |
450 |
|
840 |
|
580 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Naphthalene |
91-20-3 |
|
50.000.000 |
|
|
|
|
|
Median |
80 |
0,00% |
59 |
0,00% |
98,5 |
0,00% |
|
|
Mean |
85 |
0,00% |
84,7 |
0,00% |
103,8 |
0,00% |
|
|
Min |
25 |
0,00% |
15 |
0,00% |
52 |
0,00% |
|
|
Max |
210 |
0,00% |
190 |
0,00% |
160 |
0,00% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Acenapthylene |
208-96-8 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
23 |
|
63 |
|
65,5 |
|
|
|
Mean |
30,7 |
|
59,3 |
|
68,8 |
|
|
|
Min |
9 |
|
18 |
|
44 |
|
|
|
Max |
67 |
|
130 |
|
100 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Acenaphthene |
83-32-9 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
19 |
|
30 |
|
36 |
|
|
|
Mean |
23,9 |
|
43,4 |
|
45,5 |
|
|
|
Min |
10 |
|
5,8 |
|
22 |
|
|
|
Max |
60 |
|
120 |
|
84 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Fluorene |
86-73-7 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
17 |
|
24 |
|
47 |
|
|
|
Mean |
23,5 |
|
37,6 |
|
50,9 |
|
|
|
Min |
13 |
|
12 |
|
34 |
|
|
|
Max |
48 |
|
83 |
|
75 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Phenanthrene |
85-01-8 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
40 |
|
53 |
|
68 |
|
|
|
Mean |
44 |
|
62,6 |
|
67,5 |
|
|
|
Min |
23 |
|
31 |
|
49 |
|
|
|
Max |
96 |
|
130 |
|
95 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Anthracene |
120-12-7 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
4,7 |
|
9,8 |
|
11 |
|
|
|
Mean |
5,9 |
|
11,6 |
|
11,1 |
|
|
|
Min |
2,5 |
|
3,5 |
|
7,2 |
|
|
|
Max |
16 |
|
29 |
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Fluoranthene |
206-44-0 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
5,7 |
|
7,9 |
|
10,8 |
|
|
|
Mean |
6,6 |
|
10,5 |
|
10,8 |
|
|
|
Min |
3 |
|
4,6 |
|
6,5 |
|
|
|
Max |
11 |
|
28 |
|
15 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Pyrene |
129-00-0 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
8,1 |
|
10 |
|
13 |
|
|
|
Mean |
8,5 |
|
11,2 |
|
13 |
|
|
|
Min |
4,2 |
|
3,7 |
|
11 |
|
|
|
Max |
12 |
|
25 |
|
16 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Benz(a)anthracene |
56-55-3 |
|
n/a |
|
|
|
K2 |
|
Median |
0,9 |
|
1,6 |
|
3,9 |
|
|
|
Mean |
1,4 |
|
4,3 |
|
4,6 |
|
|
|
Min |
0,2 |
|
0,5 |
|
1,1 |
|
|
|
Max |
3,7 |
|
16 |
|
9,1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Chrysene |
218-01-9 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
2,9 |
|
3,5 |
|
14 |
|
|
|
Mean |
4 |
|
10,8 |
|
13,9 |
|
|
|
Min |
0,8 |
|
1,8 |
|
5,9 |
|
|
|
Max |
14 |
|
41 |
|
23 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Benzo(b)+benzo(k)-fluoranthene |
205-99-2 207-08-9 |
|
n/a |
|
|
|
|
|
Median |
3,6 |
|
3,6 |
|
4,7 |
|
|
|
Mean |
3,6 |
|
6,4 |
|
5,7 |
|
|
|
Min |
0,6 |
|
1,7 |
|
0,3 |
|
|
|
Max |
7 |
|
20 |
|
11 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Benzo(a)pyrene |
50-32-8 |
|
2000 |
|
|
|
K2, TRK |
|
Median |
1,5 |
0,08% |
1,9 |
0,10% |
4,3 |
0,22% |
|
|
Mean |
1,7 |
0,09% |
3,8 |
0,19% |
4,8 |
0,24% |
|
|
Min |
0,3 |
0,02% |
0,7 |
0,04% |
1,2 |
0,06% |
|
|
Max |
3,5 |
0,18% |
12 |
0,60% |
9,1 |
0,46% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Dibenzo(a,h)anthracene |
53-70-3 |
|
|
|
|
|
|
|
Median |
0,3 |
|
0,3 |
|
0,5 |
|
|
|
Mean |
0,3 |
|
0,6 |
|
0,6 |
|
|
|
Min |
0,1 |
|
0,1 |
|
0,3 |
|
|
|
Max |
0,6 |
|
2 |
|
0,9 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Indeno(1,2,3-cd)pyrene |
193-39-5 |
|
|
|
|
|
|
|
Median |
1,5 |
|
0,9 |
|
2,3 |
|
|
|
Mean |
1,4 |
|
1,8 |
|
2,3 |
|
|
|
Min |
0,2 |
|
0,4 |
|
0,5 |
|
|
|
Max |
3,4 |
|
5,6 |
|
4,3 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Benzo(g,h,i)perylene |
191-24-2 |
|
|
|
|
|
|
|
Median |
0,9 |
|
1 |
|
2,1 |
|
|
|
Mean |
1,2 |
|
1,8 |
|
2,1 |
|
|
|
Min |
0,2 |
|
0,5 |
|
0,8 |
|
|
|
Max |
2,9 |
|
5,5 |
|
3,7 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Cadmium ng/m³ |
7440-43-9 |
|
5000 |
|
|
|
K2, [4], OSHA |
|
Median |
2,6 |
0,05% |
3,7 |
0,07% |
9,7 |
0,19% |
|
|
Max |
|
|
27 |
0,54% |
16 |
0,32% |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
[1] GESTIS-Datenbank (neuerdings (2010) in geänderter Aufmachung) unter http://biade.itrust.de/biade/lpext.dll?f=templates&fn=main-h.htm[2] potentieller Biokraftstoff [3] http://www.forces-germany.org/documents/PAK-Papier.pdf [4]
aus: [5] http://www.epa.gov/wastemin/factshts/benzoper.pdf [6]
Grenzwerteliste 2008 *) mehr zu PAHs hier
(englisch): |
Dr. Hüner bzw. die BGN hatten sich öffentlich mit den Mess-Ergebnissen einer Untersuchung von 2007 ziemlich bedeckt gehalten.
<<< zur Startseite von www.passiv-rauchen.de